پیشدرآمد
خیار یکی از سبزیهای محبوب و پرمصرف است که در باغچه خانگی و مزارع کوچک بهراحتی رشد میکند. بسیاری از باغبانها این سوال را دارند: چه زمانی خیار بکاریم تا بهترین عملکرد و بیشترین برداشت را داشته باشیم؟
انتخاب زمان مناسب کاشت خیار روی جوانهزنی، رشد گیاه، مقاومت به آفات و کیفیت میوه تاثیر مستقیم دارد. در این مقاله ساختاریافته و کاربردی، به شما میگویم بهترین زمان کاشت خیار برای انواع شرایط آبوهوایی چگونه است، چه نکاتی را در نظر بگیرید و چگونه با تکنیکهای ساده محصول بهتر و مداومتری داشته باشید.
🙏 اگر محب اهل بیت هستید یک صلوات بفرستید و اگر کورش بزرگ شاه شاهان را قبول دارید برای سرافرازی میهن عزیزمان دعا کنید
متن
خیار گیاهی گرمدوست است؛ بنابراین اولین و مهمترین نکته برای پاسخ به سوال چه زمانی خیار بکاریم، توجه به دما و خطر سرمازدگی است.
اصول کلی که در تمام اقلیمها کاربرد دارند عبارتاند از: دمای مناسب خاک برای جوانهزنی حدود 18 تا 30 درجه سانتیگراد است. در دماهای کمتر از 10-12 درجه، رشد کند و حساسیت به بیماریها افزایش مییابد.
خیار معمولا در دمای روزانه 20 تا 30 و دمای شبانه بالای 15 درجه بهترین رشد را دارد. با در نظر گرفتن این محدوده دمایی، میتوان زمان کاشت را بهتر تعیین کرد.
کاشت مستقیم یا نشا؟ بهصورت کلی دو روش رایج وجود دارد: کاشت مستقیم بذر در زمین و کاشت نشا (پرورش نهال در گلدان یا خزانه و سپس انتقال).
مزایا و معایب هر کدام: کاشت مستقیم: مناسب برای مناطقی که یخزدگی زمستانه و سرمابهاره ندارند و زمین بهسرعت گرم میشود. هزینه کمتر و دستکاری ریشه کمتر.
اما در صورت وقوع سرمای ناگهانی، بذرها آسیب میبینند. کاشت نشا: مناسب برای مناطق سردتر یا مناطقی که فصل رشد کوتاه است.
نشا به شما امکان میدهد زمان را جلو بیندازید و وقتی هوا مناسب شد، نهال را به زمین اصلی منتقل کنید. معمولاً نشا تا هفته قبل از آخرین سرما تولید میشود.
بهترین زمان کاشت بر اساس اقلیم ایران ایران دارای اقلیمهای متنوعی است؛ به همین دلیل نمیتوان یک پاسخ واحد داد، اما راهنمایی کلی به این شکل است: مناطق گرم و خشک (سواحل جنوبی، بعضی از مناطق جنوبشرقی): میتوان چندین دوره کاشت در سال داشت.
کاشت اولیه اوایل بهار و سپس میتوان بهصورت متوالی هر 4-6 هفته کاشت انجام داد تا برداشت پیوسته داشته باشید. در تابستانهای خیلی گرم از کاشت در اوج گرما خودداری کنید یا از شیدینگ و آبیاری تنظیمشده استفاده کنید.
مناطق معتدل (شهرهای مرکزی با زمستان معتدل): بهترین زمان کاشت مستقیم پس از عبور یخبندانهای آخر بهار است. در صورت استفاده از نشا، نشا را هفته قبل از آخرین سرما آماده کنید.
مناطق سردسیر و کوهستانی: استفاده از نشا داخل گلخانه یا زیر پلاستیک توصیه میشود. معمولاً کاشت مستقیم در این مناطق ریسک بالایی دارد، پس بهترین زمان کاشت خیار به صورت نشا است و انتقال پس از گرم شدن کامل خاک و هوای روزانه بالای 18 درجه.
نشا آمادهسازی و زمانبندی اگر میپرسید چه زمانی خیار بکاریم به صورت نشا، این برنامه معمولاً جواب میدهد: بذر را در سینی یا گلدان پرکنید و در محیط گرم (گرمخانه یا پنجره آفتابگیر) قرار دهید. جوانهزنی معمولاً تا 10 روز طول میکشد.
پس از پیدایش 2-3 برگ حقیقی، نشا آماده انتقال است؛ این معمولاً تا هفته بعد از کاشت بذر است.
این روش به شما اجازه میدهد تا اولین برداشت را حدود تا هفته جلو بیندازید نسبت به کاشت مستقیم. عمق کاشت، فاصله و تراکم برای پاسخ دقیق به چه زمانی خیار بکاریم باید بدانید چگونه بکارید: عمق کاشت بذر: حدود تا سانتیمتر برای بذرهای خیار.
فاصله بین گیاهان: برای ارقام رونده 60 تا 80 سانتیمتر بین بوتهها و 1. 5 تا متر بین ردیفها.
برای ارقام بوتهای 40 تا 50 سانتیمتر کافی است. در کاشت ردیفی و گلدانی، از قیم یا ترلیس استفاده کنید تا سطح برگ کمتر روی خاک باشد و تهویه بهتر شود.
آبیاری و تغذیه خیار به آبیاری منظم حساس است: در مراحل اولیه و زمان تشکیل میوه، آبیاری منظم و عمیق لازم است؛ آبیاری کم سبب تلخی یا توقف رشد میوه میشود.
از آبیاری سطحی روزانه بهتر است به آبیاری عمیق و کمتر ولی منظم تبدیل کنید؛ آبیاری قطرهای بهترین گزینه برای صرفهجویی و ثبات رطوبت خاک است.
تغذیه: یک کود متعادل NPK در زمان رشد برگ و سپس کود بالابرنده فسفر هنگام تشکیل میوه مفید است. از کودهای اوره در اوج گرما خودداری کنید زیرا رشد شاخ و برگ زیاد و کاهش میوه را به دنبال دارد.
محافظت در برابر سرما و گرما اگر در منطقهای زندگی میکنید که هنوز احتمال شبهای سرد وجود دارد، از روشهای زیر استفاده کنید: پوشش پلاستیکی یا نایلونی برای شبهای سرد. استفاده از مالچ برای گرم نگه داشتن خاک.
در گرما، سایهبانی و افزایش آبیاری را در نظر بگیرید تا گیاه از استرس گرمایی نجات یابد. زمان برداشت و تناوب کاشت خیار معمولاً از زمان کشت بذر تا برداشت حدود 50 تا 70 روز طول میکشد (بستگی به رقم دارد).
اگر میخواهید برداشت طولانیمدت داشته باشید، سوال چه زمانی خیار بکاریم را با برنامه کاشتهای پلهای جواب دهید؛ یعنی هر تا هفته نشا یا بذر جدید بکارید تا همیشه گیاهان در مراحل مختلف رشد داشته باشید.
مقابله با آفات و بیماریها کاشت در زمان نامناسب (هوای خیلی سرد یا خیلی مرطوب) شانس ابتلا به بیماریهای قارچی را افزایش میدهد. برای جلوگیری: از بذر سالم و بذرهای بومی یا استاندارد استفاده کنید.
گردش محصول را رعایت کنید؛ از کاشت مجدد خیار روی یک زمین سالانه خودداری کنید.
بوتههای بیمار را حذف کنید و از آفتکشها و قارچکشها بهصورت کنترلشده استفاده کنید. تجربه عملی بهعنوان تجربه عملی شخصی: در یک باغچه شهری که روزها گرم و شبها خنک بود، زمانی که خاک بهطور یکنواخت گرم شده بود (لمس خاک حدود 20 درجه حس میشد)، بذرها را مستقیم کاشتم و در یک هفته جوانه زدند.
اما در سالی دیگر که شبها هنوز سرد میماند، با ساختن یک گلخانه کوچک پلاستیکی و استفاده از نشا، توانستم هفته زودتر برداشت داشته باشم. این تجربه نشان میدهد که جواب دقیق چه زمانی خیار بکاریم بستگی به دمای خاک و خطر سرما در منطقه شما دارد و با روش مناسب میتوان زمان را کنترل کرد.
فرجام
چه زمانی خیار بکاریم سوالی است که پاسخ آن ترکیبی از شناخت اقلیم محل، دماهای خاک و هوا، و روشهای کاشت شماست. بهترین زمان کاشت خیار معمولاً پس از رفع خطر یخبندان و وقتی خاک گرم و پایدار است است؛
در مناطق سردتر استفاده از نشا و گلخانه پیشنهاد میشود. با توجه به نکات آبیاری، فاصلهگذاری، تغذیه و محافظت در برابر استرسهای دمایی میتوانید برداشت بهتر و پایدارتری داشته باشید.
اگر بخواهید، میتوانم بر اساس شرایط دقیق محل زندگیتان زمان کاشت دقیقتر و برنامه کاشت مرحلهای پیشنهاد دهم.